Nie każda płatność za granicą kończy się takim samym obciążeniem konta. Różnicę mogą tworzyć kurs banku, spread, prowizja albo DCC. Zanim zapłacisz kartą, wypłacisz gotówkę lub zlecisz przelew, sprawdź, kto przeliczy walutę i na jakich zasadach.
Co to jest przewalutowanie?
Przewalutowanie to przeliczenie pieniędzy z jednej waluty na inną. Przykładem może być wymiana złotych polskich na euro, euro na funty brytyjskie albo franków szwajcarskich na PLN.
Do takiej operacji dochodzi wtedy, gdy waluta płatności różni się od waluty rachunku. Jeśli karta jest połączona wyłącznie z kontem w PLN, a sklep pobiera 100 EUR, bank lub inny dostawca usług finansowych musi przeliczyć kwotę na złote.
Odpowiadając najprościej na pytanie, co to jest przewalutowanie: to zmiana jednej waluty na drugą wykonywana przy płatności, przelewie, wypłacie albo samodzielnej wymianie środków.
Kiedy dochodzi do przewalutowania transakcji?
Przewalutowanie może wystąpić podczas:
- płatności kartą w walucie obcej;
- zakupów w zagranicznym sklepie internetowym;
- wypłaty z bankomatu za granicą;
- przelewu międzynarodowego;
- wymiany walut w banku, kantorze lub aplikacji;
- pobierania opłaty w walucie innej niż waluta konta.
Załóżmy, że płacisz 60 EUR za kolację we Francji. Jeśli karta korzysta z rachunku w PLN, bank przelicza euro na złote i pobiera odpowiednią kwotę z konta. Gdy masz konto walutowe w EUR oraz wystarczające saldo, transakcja może zostać rozliczona bez dodatkowej zmiany waluty.
Znaczenie ma więc nie tylko kraj, w którym płacisz, lecz także waluta rachunku i zasady konkretnej karty płatniczej.
Jak obliczany jest koszt przewalutowania?
Koszt przewalutowania nie zawsze występuje jako jedna widoczna opłata. Może składać się z:
- kursu zastosowanego przez bank, fintech albo organizację płatniczą;
- spreadu walutowego;
- prowizji za przewalutowanie;
- opłaty za transakcję zagraniczną;
- kosztu wypłaty z bankomatu;
- marży naliczonej w ramach DCC.
Przykład: zakup kosztuje 100 EUR. Przy kursie 4,30 zł powinien oznaczać obciążenie 430 zł. Jeśli bank zastosuje kurs 4,40 zł, koszt wzrośnie do 440 zł. Po doliczeniu 3% prowizji zapłacisz około 453 zł.
Różnica wynika więc nie tylko ze zmian kursów. Wpływ mają również zasady rozliczenia stosowane przez bank lub dostawcę karty.
Co wpływa na kurs wymiany walut?
Kursy walut zmieniają się pod wpływem sytuacji rynkowej. Znaczenie mają m.in. stopy procentowe, inflacja, dane gospodarcze, decyzje banków centralnych, sytuacja polityczna i popyt na daną walutę.
Kurs średni publikowany przez Narodowy Bank Polski może służyć jako punkt odniesienia, ale zwykle nie jest dokładnie tym samym kursem, który zastosuje bank, kantor, Visa, Mastercard lub operator aplikacji.
Na końcowy wynik wpływa również moment rozliczenia. Transakcja może zostać autoryzowana jednego dnia, a zaksięgowana później, gdy kurs walutowy będzie już inny. Dlatego kwota widoczna chwilę po płatności może nie być jeszcze wartością ostateczną.
Czym jest spread walutowy?
Spread walutowy to różnica między kursem kupna i sprzedaży danej waluty.
Jeżeli bank kupuje euro po 4,25 zł, a sprzedaje po 4,40 zł, spread wynosi 15 groszy. Gdy wymieniasz PLN na EUR, stosowany jest kurs sprzedaży euro. Przy zmianie euro z powrotem na złote obowiązuje kurs kupna.
Im większa różnica między tymi wartościami, tym droższa wymiana walut. Dlatego informacja „bez prowizji” nie zawsze oznacza brak kosztu. Dostawca może nie naliczać osobnej opłaty, lecz uwzględnić swoją marżę w kursie.
Najlepiej porównywać końcową kwotę po przeliczeniu, a nie sam procent prowizji.
Czym jest Dynamic Currency Conversion?
Dynamic Currency Conversion, czyli DCC, to usługa proponowana przez terminal płatniczy lub bankomat. Pozwala rozliczyć transakcję w walucie karty zamiast w lokalnej walucie.
Przykładowo bankomat w Hiszpanii może zapytać, czy wypłata ma zostać rozliczona jako:
- 200 EUR;
- określona kwota w PLN.
Wybór PLN oznacza zgodę na DCC. Kurs ustala wtedy operator bankomatu, terminala albo obsługujący go dostawca. Zwykle zawiera on dodatkową marżę.
Rozliczenie w złotówkach może wydawać się wygodne, ponieważ od razu widzisz kwotę w PLN. Nie oznacza to jednak korzystnego kursu. Podczas płatności lub wypłaty gotówki za granicą zazwyczaj lepiej wybrać lokalną walutę i pozwolić swojemu bankowi albo dostawcy karty wykonać przeliczenie.
Jak ograniczyć opłaty za przewalutowanie z ZEN.COM?
Pierwsza zasada to płatność w lokalnej walucie. W strefie euro wybieraj EUR, w Wielkiej Brytanii GBP, a w Szwajcarii CHF. Jeśli terminal lub bankomat proponuje rozliczenie w PLN, odrzuć DCC.
Przy częstych wyjazdach wygodniejsze od osobnych rachunków może być konto wielowalutowe od ZEN.COM, które umożliwia przechowywanie i wymianę środków w 35 walutach, m.in. PLN, EUR, USD, GBP i CHF, w jednej aplikacji. Przed zatwierdzeniem operacji widzisz kurs oraz końcową kwotę, więc łatwiej ocenisz koszt przewalutowania.
Takie rozwiązanie sprawdza się podczas podróży, zakupów w zagranicznych sklepach i płatności międzynarodowych. Jeśli masz środki w walucie transakcji, karta może pobrać je z właściwego salda bez przeliczania z PLN.
Przed wypłatą gotówki sprawdź też prowizję operatora bankomatu. Może zostać naliczona niezależnie od opłat ZEN.COM lub innego dostawcy karty. Jeśli pojawi się przed zatwierdzeniem operacji, możesz anulować wypłatę i wybrać inne urządzenie.
Czy każda karta przewalutowuje płatności tak samo?
Nie. Sposób rozliczenia zależy od banku, rodzaju karty, waluty konta i regulaminu usługi.
Transakcje kartą mogą być przeliczane:
- bezpośrednio z waluty zakupu na PLN;
- przez walutę pośrednią;
- według kursu Visa lub Mastercard;
- według tabeli banku;
- z dodatkową prowizją;
- przez DCC po kursie operatora terminala.
Karta wielowalutowa może pobrać środki bezpośrednio z salda w EUR, USD czy GBP. Przy braku pieniędzy na właściwym rachunku system może użyć PLN, wykorzystać inną walutę lub odrzucić płatność.
Wise, Revolut, banki i inne firmy stosują własne zasady, limity oraz opłaty. Przed większą transakcją warto sprawdzić aktualny cennik, zwłaszcza zasady wymiany w weekend, wypłat gotówki i pobierania środków z poszczególnych sald.
Jak sprawdzić, ile kosztowało przewalutowanie?
Najpierw otwórz szczegóły transakcji i sprawdź:
- kwotę w walucie obcej;
- wartość pobraną z rachunku;
- zastosowany kurs wymiany;
- prowizję banku;
- opłatę za transakcję zagraniczną;
- koszt bankomatu;
- informację o użyciu DCC.
Efektywny kurs możesz obliczyć, dzieląc kwotę pobraną w PLN przez wartość transakcji w obcej walucie.
Jeżeli za zakup o wartości 100 GBP pobrano 535 zł, kurs wyniósł 5,35 zł za 1 GBP. Następnie możesz porównać go z kursem referencyjnym z tego samego dnia. Różnica pokaże, ile kosztowały spread i opłaty związane z przewalutowaniem.
Warto też pamiętać, że kilka kosztów może wystąpić jednocześnie. Bank może zastosować własny kurs, doliczyć prowizję, a właściciel bankomatu pobrać osobną opłatę za wypłatę.
Co to jest przewalutowanie w praktyce?
Przewalutowanie nie jest samo w sobie karą ani ukrytą prowizją. To zwykły proces potrzebny wtedy, gdy jedna operacja obejmuje dwie różne waluty. Koszt zależy jednak od tego, kto wykonuje przeliczenie, z jakiego kursu korzysta i jakie opłaty dolicza.
Przy dokonywaniu transakcji znaczenie ma więc nie tylko sama waluta, ale też moment rozliczenia, rodzaj karty i zasady konkretnego dostawcy. Dwie osoby płacące tę samą kwotę mogą zostać obciążone inaczej, jeśli ich banki stosują różne kursy lub prowizje.
Przed płatnością, wypłatą lub przelewem sprawdź walutę rachunku, kurs wymiany, spread oraz możliwe dodatkowe opłaty. Najbardziej miarodajna jest zawsze końcowa kwota. To ona pokazuje, ile rzeczywiście kosztowała zmiana jednej waluty na inną.
