Dawid Ro\u017cek w wywiadzie dla Forbes opowiada o kulisach globalnego rozwoju ZEN.COM \u2013 od barier regulacyjnych i ekspansji na rynki zagraniczne po znaczenie lokalnego podej\u015bcia w globalnej strategii.<\/p>\n\n\n\n
FORBES: Ilu wywiad\u00f3w w \u017cyciu udzieli\u0142e\u015b?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n DAWID RO\u017bEK:<\/strong> Niewielu, zaledwie kilku. Nie czuj\u0119 potrzeby wypowiadania si\u0119, je\u015bli nie mam czego\u015b istotnego do zakomunikowania. Poza tym najpierw chcia\u0142bym osi\u0105gn\u0105\u0107\u202fto, co planujemy, a dopiero potem o tym opowiada\u0107. <\/p>\n\n\n\n To dlaczego akurat teraz postanowi\u0142e\u015b zabra\u0107 g\u0142os?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Wynika to z potrzeby biznesowej. Zaczynamy z ZEN.COM wychodzi\u0107 z cienia, staramy si\u0119 o kolejne licencje, budujemy prawdziwie globalny biznes. Firma, kt\u00f3ra dzia\u0142a w mocno regulowanej bran\u017cy, powinna mie\u0107 twarz \u2013 i najlepiej, \u017ceby to by\u0142a twarz jej w\u0142a\u015bciciela. Ale to tylko ten jeden wywiad. D\u0142ugo nie b\u0119dzie nast\u0119pnego. <\/p>\n\n\n\n W takim razie ludzie powinni ci\u0119 troch\u0119 pozna\u0107. Lubisz ryzyko?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Nauczy\u0142em si\u0119 z nim \u017cy\u0107. Akceptuj\u0119, \u017ce jest niezb\u0119dne, je\u015bli chce si\u0119 robi\u0107 ambitne i innowacyjne rzeczy. To nieod\u0142\u0105czny element gry. <\/p>\n\n\n\n My\u015bla\u0142em, \u017ce lubisz, skoro kilka tygodni temu w czasie rozmowy z Tomaszem Fornalem w Kanale Zero zaproponowa\u0142e\u015b, \u017ce ZEN.COM pokryje koszty pobytu polskich siatkarzy na Filipinach, je\u017celi ci zdob\u0119d\u0105 z\u0142oty medal mistrzostw \u015bwiata.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n To by\u0142o dosy\u0107 spontaniczne\u2026 Ale w gruncie rzeczy nie ponios\u0142em wielkiego ryzyka. Mo\u017ce i troch\u0119 by nas to kosztowa\u0142o, ale ZEN.COM zyska\u0142by fajn\u0105 promocj\u0119, a siatkarze zdobyli mistrzostwo. Mocno im kibicowa\u0142em, ale sko\u0144czy\u0142o si\u0119 br\u0105zowym medalem. <\/p>\n\n\n\n \u015aci\u0105gni\u0119cie Andrzeja Dudy do rady nadzorczej to ju\u017c jednak ryzyko. Firma od razu dostaje polityczn\u0105 \u0142atk\u0119.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Tylko w Polsce. Na \u015bwiecie firma zatrudniaj\u0105ca by\u0142ego prezydenta odbierana jest jako silna i sprawcza, a nas w tym momencie interesuje przede wszystkim globalna perspektywa. <\/p>\n\n\n\n Czyli to dla was spos\u00f3b na budowanie wiarygodno\u015bci?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Absolutnie tak. Kiedy dzia\u0142asz w silnie regulowanej bran\u017cy, kwestie relacyjne i wizerunkowe bywaj\u0105 wa\u017cniejsze ni\u017c funkcjonalno\u015bci twojego systemu. Do\u0142\u0105czenie takiej osoby to wielka warto\u015b\u0107\u202fdla firmy. Mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce sprawy posuwaj\u0105 si\u0119 do przodu. <\/p>\n\n\n\n Jak si\u0119 zatrudnia by\u0142ego prezydenta?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce to prezydent Duda zaprosi\u0142 mnie na oficjaln\u0105 delegacj\u0119 pa\u0144stwow\u0105 do Singapuru, na kt\u00f3rej toczy\u0142y si\u0119 rozmowy o innowacjach finansowych i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy pa\u0144stwami. By\u0142a to dla mnie ogromna nobilitacja, a przy okazji szansa na zobaczenie w akcji g\u0142owy pa\u0144stwa. Nie ukrywam, \u017ce jego energia i determinacja zrobi\u0142y na mnie niema\u0142e wra\u017cenie. Nie przypuszcza\u0142em, \u017ce tego typu praca mo\u017ce by\u0107 a\u017c tak intensywna. Od tej delegacji min\u0119\u0142o troch\u0119 czasu, prezydent Duda zako\u0144czy\u0142 kadencj\u0119, a ja wpad\u0142em na pomys\u0142, aby zaproponowa\u0107 mu do\u0142\u0105czenie do naszej rady, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce wesprze nas w relacjach z regulatorami i staraniach o kolejne licencje. A on si\u0119 zgodzi\u0142. <\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki transferowi Andrzeja Dudy zrobi\u0142o si\u0119\u202fg\u0142o\u015bno o ZEN.COM, ale twoja przedsi\u0119biorcza historia jest du\u017co, du\u017co d\u0142u\u017csza. W 2018 roku znalaz\u0142e\u015b si\u0119 na li\u015bcie \u201e30 przed 30\u201d dzi\u0119ki innemu biznesowi \u2013 G2A. Napisa\u0142e\u015b\u202fmi wtedy: \u201eOd 17. roku \u017cycia sprzedawa\u0142em z\u0142oto i przedmioty do gier. Nigdy moim celem nie by\u0142o budowanie \u00abfirmy\u00bb, raczej coraz wi\u0119ksze skalowanie tego, co robi\u0119\u201d.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Taka jest prawda. Moj\u0105 pierwsz\u0105 motywacj\u0105 by\u0142o pokazanie znajomym i rodzicom, \u017ce co\u015b potrafi\u0119, \u017ce jestem w czym\u015b dobry. Tym czym\u015b okaza\u0142y si\u0119\u202fgry komputerowe. Wci\u0105gn\u0105\u0142em si\u0119 do tego stopnia, \u017ce sta\u0142em si\u0119 jednym z najlepszych na \u015bwiecie graczy w \u201eWorld of\u00a0Warcraft\u201d i \u201eDiablo 2\u201d. A potem zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107, czy jestem w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b podobnego w innej dziedzinie. Pierwszy tysi\u0105c z\u0142otych ze sprzeda\u017cy z\u0142ota czy przedmiot\u00f3w do gier smakowa\u0142 wybornie, du\u017co lepiej ni\u017c znacznie wi\u0119ksze pieni\u0105dze, jakie zarabiam obecnie. Ch\u0119\u0107 ci\u0105g\u0142ego poprawiania swojego poziomu, kt\u00f3r\u0105 wynios\u0142em z gier, w ko\u0144cu prze\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 na biznes. Oczywi\u015bcie budowanie firm jest ju\u017c du\u017co bardziej skomplikowane od dowolnej gry, poniewa\u017c zawiera mn\u00f3stwo zmiennych. Ale dzi\u0119ki temu jest ciekawsze.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Jak zacz\u0119\u0142o si\u0119 G2A?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Rozkr\u0119ci\u0142em si\u0119\u202fjako sprzedawca wirtualnych przedmiot\u00f3w z gier na Allegro. W pewnym momencie pomy\u015bla\u0142em: a mo\u017ce by tak zacz\u0105\u0107 handlowa\u0107 grami? Zacz\u0105\u0142em je wi\u0119c kupowa\u0107 od jednych graczy, aby innym sprzedawa\u0107 dro\u017cej. W pewnym momencie skala tej dzia\u0142alno\u015bci zrobi\u0142a si\u0119 powa\u017cna, wi\u0119c chcia\u0142em postawi\u0107 kolejny krok: zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 platform\u0119 do handlu grami. Problem w tym, \u017ce by\u0142em nastolatkiem i nie mia\u0142em poj\u0119cia o biznesie czy finansach. Musia\u0142em znale\u017a\u0107 kogo\u015b, kto m\u00f3g\u0142by mi pom\u00f3c. <\/p>\n\n\n\n I wtedy pojawi\u0142 si\u0119 Bartosz Skwarczek.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Nie od razu \u2013 na moj\u0105 pierwsz\u0105 wiadomo\u015b\u0107 nie odpisa\u0142. By\u0142em jednak zdeterminowany, naciska\u0142em i w ko\u0144cu zgodzi\u0142 si\u0119 spotka\u0107. Na pocz\u0105tku wspiera\u0142 mnie doradczo, a po p\u00f3\u0142 roku zaproponowa\u0142em mu wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy projekcie. Wymy\u015blili\u015bmy, \u017ce zbudujemy miejsce, w kt\u00f3rym ludzie z ca\u0142ego \u015bwiata b\u0119d\u0105 mogli handlowa\u0107 grami. Bardzo nam zale\u017ca\u0142o, aby to by\u0142 od pocz\u0105tku mi\u0119dzynarodowy marketplace, bo wiedzieli\u015bmy, \u017ce tylko w ten spos\u00f3b b\u0119dziemy w stanie zbudowa\u0107 atrakcyjn\u0105 ofert\u0119\u202fi stworzy\u0107 naprawd\u0119 du\u017cy biznes. I tak w 2010 roku ruszyli\u015bmy z platform\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119\u202fglobalnym liderem w sprzeda\u017cy kluczy do gier, a z czasem tak\u017ce innych produkt\u00f3w cyfrowych. <\/p>\n\n\n\n I kt\u00f3ry od lat wzbudza pot\u0119\u017cne kontrowersje w bran\u017cy. Firmie regularnie zarzuca si\u0119, \u017ce na jej platformie odbywa si\u0119 handel kradzionymi kluczami do gier, a niekt\u00f3rzy wydawcy sugeruj\u0105, aby piraci\u0107 gry, zamiast kupowa\u0107 na G2A, bo oni i tak nic z tego nie maj\u0105. Jaki masz stosunek do tych oskar\u017ce\u0144?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Przez lata mieli\u015bmy z Bartkiem dwie r\u00f3\u017cne optyki. Ja z racji swoich korzeni zawsze sta\u0142em po stronie graczy. Chcia\u0142em, aby mieli dost\u0119p do tanich gier, i uwa\u017ca\u0142em, \u017ce wydawcy przez nas nie zbiedniej\u0105, co oczywi\u015bcie im si\u0119 nie podoba\u0142o. By\u0142o to bli\u017csze mojemu wolno\u015bciowemu, nieco buntowniczemu DNA. Bartek z kolei stawa\u0142 po stronie wydawc\u00f3w. Mimo r\u00f3\u017cnic przez wiele lat potrafili\u015bmy rozwija\u0107 biznes, godz\u0105c odmienne podej\u015bcia. <\/p>\n\n\n\n Do czasu. W kt\u00f3rym\u015b momencie postanowili\u015bcie p\u00f3j\u015b\u0107 osobnymi \u015bcie\u017ckami.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Zgadza si\u0119. ZEN.COM od pocz\u0105tku by\u0142 moim projektem, cho\u0107 Bartek mnie wspiera\u0142. W pewnym momencie, na prze\u0142omie 2019 i 2020 roku, naturalnie u\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 to tak, \u017ce Bartek coraz mocniej koncentrowa\u0142 si\u0119 na gamingu, a ja w pe\u0142ni skupi\u0142em si\u0119 na ZEN.COM, bo to by\u0142 kierunek, kt\u00f3ry chcia\u0142em dalej rozwija\u0107. Skala obu biznes\u00f3w wymaga\u0142a ju\u017c osobnych struktur, zespo\u0142\u00f3w i strategii. Od 2020 roku po\u015bwi\u0119ca\u0142em si\u0119 wi\u0119c niemal wy\u0142\u0105cznie ZEN.COM \u2013 to by\u0142 czas budowania fundament\u00f3w: zespo\u0142u, technologii i zaplecza prawnego. <\/p>\n\n\n\n Bartosz Skwarczek wykupi\u0142 twoje udzia\u0142y w G2A?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Upraszczaj\u0105c: tak. Przeprowadzili\u015bmy z\u0142o\u017con\u0105 operacj\u0119 uwzgl\u0119dniaj\u0105c\u0105 kwestie prawne, podatkowe i organizacyjne. W 2022 roku ostatecznie rozdzieli\u015bmy nasze g\u0142\u00f3wne aktywa i ka\u017cdy z nas poszed\u0142 swoj\u0105 drog\u0105. Ale dalej si\u0119\u202flubimy i cz\u0119sto rozmawiamy. Do dzisiaj mam do Bartka\u00a0ogromny szacunek. Jest ode mnie o 11 lat starszy i na pocz\u0105tku jego do\u015bwiadczenie by\u0142o dla nas bezcenne. Bardzo du\u017co si\u0119\u202fod niego nauczy\u0142em. By\u0142 moim mentorem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n W 2018 roku napisa\u0142e\u015b mi, \u017ce budujecie \u201eglobalny bank pod mark\u0105 ZEN.COM\u201d. Zen nie jest bankiem.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n I w zasadzie nigdy nie mia\u0142 nim by\u0107. Mo\u017ce tak na pocz\u0105tku my\u015bla\u0142em, ale w rzeczywisto\u015bci chcia\u0142em po prostu stworzy\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 organizacj\u0119 z produktami finansowymi \u2013 cho\u0107 akurat nie z kredytami. To zreszt\u0105 wzi\u0119\u0142o si\u0119 st\u0105d, co rusz tworzyli\u015bmy jakie\u015b rozwi\u0105zania dla klient\u00f3w \u2013 a to co\u015b na kszta\u0142t wewn\u0119trznego PayPala, kt\u00f3ry pozwala\u0142 szybko transferowa\u0107 pieni\u0105dze mi\u0119dzy sprzedawcami i kupuj\u0105cymi, a to w\u0142asn\u0105 bramk\u0119 p\u0142atnicz\u0105 do obs\u0142ugiwania mi\u0119dzynarodowych transakcji. W pewnym momencie zapragn\u0105\u0142em ca\u0142y ten ekosystem rozwi\u0105za\u0144 finansowych dla graczy udost\u0119pni\u0107 wszystkim. <\/p>\n\n\n\n Pierwszym produktem ZEN.COM by\u0142a w\u0142a\u015bnie bramka p\u0142atnicza. Dopiero potem do\u0142o\u017cyli\u015bcie kolejne, takie jak karty wielowalutowe, konta firmowe czy cashback.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n To przysz\u0142o naturalnie. Najpierw stworzyli\u015bmy bramk\u0119 do p\u0142atno\u015bci online skrojon\u0105 pod bran\u017c\u0119 e-commerce, a wi\u0119c spi\u0119t\u0105 z rachunkiem bankowym oraz umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 tanie transakcje mi\u0119dzynarodowe. Potem zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 zastanawia\u0107, czego jeszcze potrzebuj\u0105 u\u017cytkownicy. Z tego urodzi\u0142y si\u0119 kolejne rozwi\u0105zania \u2013 konta wielowalutowe, karty firmowe czy instant cashback. Zawsze tworzymy produkty w odpowiedzi na realne potrzeby klient\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Inspirowa\u0142e\u015b si\u0119 powsta\u0142ym w 2014 roku Revolutem, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 rynek finansowy szturmem, staj\u0105c jednym z najcenniejszych start-up\u00f3w w Europie?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Kibicowa\u0142em mu i wci\u0105\u017c kibicuj\u0119 w jego walce z przestarza\u0142\u0105 bankowo\u015bci\u0105, ale to jednak inny biznes od naszego \u2013 z innym DNA. Nie wywodz\u0119 si\u0119 z finans\u00f3w, tylko z e-commerce. To z my\u015bl\u0105 o firmach i u\u017cytkownikach dokonuj\u0105cych mi\u0119dzynarodowych transakcji tworzymy kolejne rozwi\u0105zania, takie jak natychmiastowe rozliczenia czy wspominany instant cashback. Tak jak poprzednio zawsze stawa\u0142em po stronie graczy, tak tutaj staj\u0119 po stronie mniejszych, czyli przedsi\u0119biorc\u00f3w e-commerce\u2019owych i u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rym stary \u015bwiat finans\u00f3w nie oferuje wygodnych us\u0142ug. <\/p>\n\n\n\n Kt\u00f3ry produkt jest waszym koniem poci\u0105gowym?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Trudno wskaza\u0107 jeden. Niekt\u00f3rzy klienci bardzo ceni\u0105 sobie instant cashback, kt\u00f3ry jest prostym produktem na styku finans\u00f3w i e-commerce: p\u0142acisz kart\u0105 ZEN.COM w jednym z tysi\u0119cy sklep\u00f3w, z jakimi wsp\u00f3\u0142pracujemy, a nast\u0119pnie otrzymujesz si\u0119gaj\u0105cy nawet 40 proc. natychmiastowy zwrot \u015brodk\u00f3w na konto. Sporym zainteresowaniem cieszy si\u0119 te\u017c nasza przed\u0142u\u017cona gwarancja do zakup\u00f3w op\u0142aconych kart\u0105 ZEN.COM, kt\u00f3ra daje u\u017cytkownikom dodatkowe poczucie bezpiecze\u0144stwa przy dro\u017cszych transakcjach. Ludzie, kt\u00f3rzy du\u017co podr\u00f3\u017cuj\u0105, najch\u0119tniej korzystaj\u0105 z konta i karty wielowalutowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0105 p\u0142aci\u0107 w kilkudziesi\u0119ciu krajach. Jeszcze inni cz\u0119sto wymieniaj\u0105 przez ZEN.COM waluty po atrakcyjnych kursach. Z kolei dla przedsi\u0119biorc\u00f3w szczeg\u00f3lnie atrakcyjne jest to, \u017ce dzi\u0119ki naszej bramce p\u0142atniczej mog\u0105\u202foferowa\u0107 klientom mn\u00f3stwo metod p\u0142atno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Jak do tej pory finansowa\u0142e\u015b ZEN.COM?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 robi\u0107 to samodzielnie, bez si\u0119gania po zewn\u0119trzny kapita\u0142. Postawi\u0142em na wi\u0119ksze ryzyko, ale i wi\u0119ksz\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n I ile ci\u0119 to kosztowa\u0142o?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Do momentu osi\u0105gni\u0119cia rentowno\u015bci wyda\u0142em na ZEN.COM ponad 50 mln z\u0142otych. Wliczaj\u0105 si\u0119 w to inwestycje w technologie, licencje, bezpiecze\u0144stwo produktu czy rozw\u00f3j zespo\u0142u. Jest to poziom por\u00f3wnywalny z wydatkami globalnych fintech\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 we wczesnej fazie rozwoju. A to, \u017ce operowa\u0142em w\u0142asnymi pieni\u0119dzmi, przys\u0142u\u017cy\u0142o si\u0119\u202fbiznesowi. Wiedzia\u0142em, \u017ce ZEN.COM musi stan\u0105\u0107 na solidnych fundamentach, zanim zaczniemy si\u0119 skalowa\u0107. Niekt\u00f3re start-upy finansowane przez inwestor\u00f3w o tym zapominaj\u0105. D\u0105\u017c\u0105 do wzrostu za wszelk\u0105 cen\u0119, aby napompowa\u0107 wycen\u0119 i jak najszybciej doj\u015b\u0107 do statusu jednoro\u017cca. Niestety taka taktyka cz\u0119sto jest kr\u00f3tkowzroczna i ko\u0144czy si\u0119 problemami. <\/p>\n\n\n\n ZEN.COM mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 swoje us\u0142ugi w Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii i Singapurze. Przeszli\u015bcie \u015bcie\u017ck\u0119 zdrowia z regulatorami?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Powiedzmy, \u017ce kiedy zaczynali\u015bmy ten biznes, nie mia\u0142em ani jednego siwego w\u0142osa (\u015bmiech). To trudny kawa\u0142ek chleba. I ja to rozumiem, bo regulatorzy bior\u0105 na siebie ogromn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Z jednej strony chcieliby wspiera\u0107 innowacje, ale z drugiej nie mog\u0105\u202fwpu\u015bci\u0107 na rynek kogo\u015b, kto nie powinien \u015bwiadczy\u0107 us\u0142ug finansowych. Kiedy startowali\u015bmy, w Polsce tylko jedna firma mia\u0142a licencj\u0119 EMI i nigdy realnie nie rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015bci. To litewski regulator jako pierwszy dostrzeg\u0142 nasz potencja\u0142 i zaprosi\u0142 nas do procesu licencyjnego, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 przyznaniem licencji w 2018 roku. Po dw\u00f3ch kolejnych latach byli\u015bmy gotowi, by ruszy\u0107 ze sprzeda\u017c\u0105 w Europie. W 2024 roku do\u0142\u0105czy\u0142a do tego Wielka Brytania. Je\u015bli chodzi o Azj\u0119, Singapur by\u0142 naszym \u015bwiadomym i strategicznym kierunkiem ekspansji \u2013 od pocz\u0105tku zale\u017ca\u0142o nam, aby tam zaistnie\u0107. Szcz\u0119\u015bliwie z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce ju\u017c na wczesnym etapie nawi\u0105za\u0142y si\u0119 kontakty z partnerami z Singapuru, kt\u00f3rzy uznali, \u017ce nasze rozwi\u0105zania mog\u0105 realnie pom\u00f3c firmom w regionie. Dzi\u0119ki temu mogli\u015bmy zrealizowa\u0107 nasz plan szybciej ni\u017c pierwotnie zak\u0142adali\u015bmy. <\/p>\n\n\n\n Jak to?<\/strong> A teraz idziemy dalej: staramy si\u0119 o licencj\u0119, kt\u00f3ra pozwoli nam dzia\u0142a\u0107 tak\u017ce w Hongkongu. Azja to ogromny rynek z olbrzymim potencja\u0142em, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cemy przeskalowa\u0107 biznes na zupe\u0142nie nowy poziom. <\/p>\n\n\n\n W Polsce wyros\u0142o ju\u017c kilka udanych fintech\u00f3w, takich jak Blik, PayPo czy Autopay. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich osi\u0105ga jednak sukcesy na lokalnym rynku, w najlepszym razie w regionie. Dlaczego wam mia\u0142oby si\u0119 uda\u0107 zbudowa\u0107 globalny biznes?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n To przede wszystkim kwestia odpowiedniego nastawienia, kt\u00f3re poci\u0105ga za sob\u0105 odwag\u0119 w dzia\u0142aniu. Polacy nie powinni si\u0119 ba\u0107 budowania globalnego biznesu, poniewa\u017c na poziomie kompetencji niczego nam nie brakuje. Nie musimy by\u0107 montowni\u0105 tego \u015bwiata \u2013 mo\u017cemy tworzy\u0107 innowacje, na kt\u00f3rych inni b\u0119d\u0105 si\u0119 wzorowa\u0107. A przedsi\u0119biorcom, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 to robi\u0107, a wi\u0119c tym samym \u015bci\u0105ga\u0107 do Polski pieni\u0105dze z ca\u0142ego \u015bwiata, pa\u0144stwo powinno okazywa\u0107 wsparcie w postaci lewaru relacyjnego \u2013 jak nam wtedy, gdy zostali\u015bmy zaproszeni do Singapuru. Na poziomie produktowym nale\u017cy tworzy\u0107 wystandaryzowane rozwi\u0105zania, kt\u00f3re potem b\u0119dzie si\u0119 dopasowywa\u0142o do lokalnych potrzeb. Trzeba dobrze rozumie\u0107 t\u0119\u202fgr\u0119: by\u0107 mo\u017ce na jednym rynku wa\u017cne jest dodatkowe zabezpieczenie transakcji, na drugim w\u0142\u0105czenie jakiej\u015b waluty do rozlicze\u0144 mi\u0119dzynarodowych, a na innym wsp\u00f3\u0142praca z popularnym lokalnym partnerem. Globalna firma to taka, kt\u00f3ra na ka\u017cdym rynku czuje si\u0119\u202ftak, jakby by\u0142a u siebie. I to jest nasz cel. <\/p>\n\n\n\n Jak do tej pory przebiega\u0142o umi\u0119dzynarodawianie ZEN.COM?<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n Bardzo obiecuj\u0105co. Dzia\u0142amy w 31 krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i ju\u017c oko\u0142o 80 proc. przychodu ZEN.COM pochodzi z rynk\u00f3w zagranicznych. Szczeg\u00f3lnie dobrze radzimy sobie na Litwie, w Rumunii, Hiszpanii i we Francji. Nie jeste\u015bmy uzale\u017cnieni od \u017cadnego z rynk\u00f3w. Teraz zaczynamy pozyskiwa\u0107 klient\u00f3w z Azji. W kolejnym kroku by\u0107 mo\u017ce otworzymy si\u0119 tak\u017ce na Ukrain\u0119. Widzimy, \u017ce z naszych produkt\u00f3w korzysta coraz wi\u0119cej Ukrai\u0144c\u00f3w, a my dodatkowo wsp\u00f3\u0142pracujemy z PrivatBankiem, czyli najwi\u0119kszym komercyjnym bankiem w tym kraju. <\/p>\n\n\n\n W pierwszych latach<\/strong> ZEN.COM\u00a0notowa\u0142 straty, ale potem zacz\u0119li\u015bcie b\u0142yskawicznie rosn\u0105\u0107. Mi\u0119dzy 2021 a 2024 rokiem przychody litewskiej sp\u00f3\u0142ki, a wi\u0119c najwa\u017cniejszej w waszej grupie, uros\u0142y z 8,7 mln euro do 93,9 mln, a 3,2 mln straty netto zamienili\u015bcie na 24,7 mln euro czystego zysku. Z roku na rok praktycznie podwajacie biznes. Sk\u0105d to przyspieszenie?<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n St\u0105d, \u017ce wolno si\u0119 rozp\u0119dzali\u015bmy. Musia\u0142o up\u0142yn\u0105\u0107 troch\u0119 czasu, zanim pozyskali\u015bmy niezb\u0119dne licencje i uzyskali\u015bmy efektywno\u015b\u0107 operacyjn\u0105. Nie jest \u0142atwo zbudowa\u0107 od zera firm\u0119, kt\u00f3ra potrafi sprawnie zarz\u0105dza\u0107 mi\u0119dzynarodowymi finansami, ma szerok\u0105 gam\u0119 produkt\u00f3w i integracje z lokalnymi dostawcami rozwi\u0105za\u0144 finansowych, a do tego odpowiada na potrzeby najr\u00f3\u017cniejszych grup ludzi i biznes\u00f3w. Mn\u00f3stwo element\u00f3w musi zadzia\u0142a\u0107, aby ten ekosystem zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 prawid\u0142owo. Ale gdy ju\u017c go zbudujesz, mo\u017cesz doj\u015b\u0107 do momentu, w kt\u00f3rym klienci sami szukaj\u0105 twoich rozwi\u0105za\u0144. I my w\u0142a\u015bnie jeste\u015bmy w tym miejscu. <\/p>\n\n\n\n Jak wygl\u0105daj\u0105 wasze najwa\u017cniejsze metryki?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n W 2025 roku spodziewamy si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 ponad 500 mln z\u0142otych przychodu przy zadowalaj\u0105cej rentowno\u015bci. Mamy ponad p\u00f3\u0142tora miliona u\u017cytkownik\u00f3w i 10 tys. klient\u00f3w B2B. Ju\u017c ponad 700 partner\u00f3w oferuje nasz cashback, w tym wiele bardzo popularnych marek. Zatrudniamy oko\u0142o 600 os\u00f3b rozsianych po ca\u0142ym \u015bwiecie, cho\u0107 oczywi\u015bcie najwi\u0119cej w Polsce. Lubi\u0119 powtarza\u0107, \u017ce nasze serce bije w Rzeszowie, sk\u0105d si\u0119 wywodzimy, ale rozum przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Krakowa i Warszawy, gdzie jest \u0142atwiejszy dost\u0119p do talent\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Jeste\u015b jedynym w\u0142a\u015bcicielem tego biznesu?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Tak. Mamy mocno rozproszon\u0105 struktur\u0119 holdingow\u0105, kt\u00f3r\u0105 tworzy wiele sp\u00f3\u0142ek. Ka\u017cda ma sw\u00f3j zarz\u0105d i swoje zasady dzia\u0142ania, dopasowane do poszczeg\u00f3lnych rynk\u00f3w, ale nad ca\u0142ym biznesem piecz\u0119 sprawuj\u0119 samodzielnie. <\/p>\n\n\n\n I nie czujesz si\u0119 osamotniony? \u017badnych wsp\u00f3lnik\u00f3w, z kt\u00f3rymi m\u00f3g\u0142by\u015b podzieli\u0107 si\u0119 odpowiedzialno\u015bci\u0105, \u017cadnych intelektualnych sparingpartner\u00f3w?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Mam \u015bwietnych mened\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 wspania\u0142ymi sparingpartnerami. <\/p>\n\n\n\n Wiem, \u017ce ju\u017c osiem lat temu interesowa\u0142e\u015b si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, poniewa\u017c szuka\u0142e\u015b w\u00f3wczas kontaktu z Wojciechem Zaremb\u0105 z OpenAI, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 dopiero raczkuj\u0105cej\u202forganizacji non-profit. Jak\u0105 rol\u0119 AI odgrywa w ZEN.COM?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Coraz istotniejsz\u0105. Jaki\u015b czas temu doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce nie ma sensu porywa\u0107 si\u0119 na budowanie w\u0142asnych modeli, poniewa\u017c\u202fby\u0142oby to zbyt drogie. Korzystamy jednak z r\u00f3\u017cnych rozwi\u0105za\u0144 opensource\u2019owych, kt\u00f3re poprawiaj\u0105 nasz\u0105 codzienn\u0105 prac\u0119, wewn\u0105trzfirmowe procesy czy produkty. <\/p>\n\n\n\n Na przyk\u0142ad?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Budujemy agent\u00f3w AI, kt\u00f3rzy wspieraj\u0105 naszych u\u017cytkownik\u00f3w w procesie zakupowym, a klient\u00f3w w onboardingu. Albo codziennie sumaryzuj\u0105 dane na temat tego, jaki stosunek do naszej marki maj\u0105 klienci. Albo wspieraj\u0105 dzia\u0142 compliance w tworzeniu zasad zapewniaj\u0105cych naszym rozwi\u0105zaniom to, \u017ce mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 zgodnie z prawem obowi\u0105zuj\u0105cym na tym czy innym rynku. Tak naprawd\u0119 niewiele ju\u017c jest obszar\u00f3w w firmie, w kt\u00f3rych AI nie znajduje zastosowania. Ludzie w coraz wi\u0119kszym stopniu zajmuj\u0105 si\u0119 nadzorowaniem modeli i wyci\u0105ganiem wniosk\u00f3w z ich pracy. <\/p>\n\n\n\n Macie w planach kolejne licencje i kierunki ekspansji. A b\u0119d\u0105 te\u017c\u202fkolejne transfery w stylu Andrzeja Dudy?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n B\u0119d\u0105. <\/p>\n\n\n\n Polityk\u00f3w?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Ludzi b\u0119d\u0105cych autorytetami w r\u00f3\u017cnych dziedzinach, kt\u00f3rzy gotowi s\u0105 uwierzy\u0107 w to, co robimy, i mog\u0105 wesprze\u0107 nas marketingowo lub wizerunkowo. Szukamy ambasador\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n A ty najwi\u0119cej czasu sp\u0119dzasz w Polsce, Azji czy samolotach?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Niestety w ostatnim czasie g\u0142\u00f3wnie w podr\u00f3\u017cach i na spotkaniach biznesowych. M\u00f3wi\u0119 \u201eniestety\u201d, poniewa\u017c najwi\u0119ksz\u0105 frajd\u0119 mam z wymy\u015blania kolejnych produkt\u00f3w, ale z uwagi na obecny charakter biznesu mam na to coraz mniej czasu. Co nie znaczy, \u017ce tego ju\u017c nie robi\u0119. <\/p>\n\n\n\n Masz 36 lat, ZEN.COM to tw\u00f3j drugi udany biznes. B\u0119dzie trzeci?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n B\u0119dzie. Ale na razie nic wi\u0119cej nie mog\u0119 zdradzi\u0107. <\/p>\n\n\n\n Sprzedasz ZEN.COM, aby zbudowa\u0107 kolejn\u0105 firm\u0119?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Nie. ZEN.COM to nie jest firma na sprzeda\u017c. Nie rozwijamy jej dla pieni\u0119dzy. Chcia\u0142bym zbudowa\u0107 tym biznesem swoje dziedzictwo. Udowodni\u0107, \u017ce Polak potrafi. \u017be nic nie stoi na przeszkodzie, aby\u015bmy tworzyli globalne firmy technologiczne. To moja podstawowa motywacja. Mam nadziej\u0119, \u017ce gdy za kilka lat ponownie udziel\u0119 wywiadu, b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 kogo\u015b zainspirowa\u0107 swoj\u0105 histori\u0105. <\/p>\n\n\n\n I wtedy przyjdzie czas na buddyjskie zen? Spok\u00f3j, cisza, r\u00f3wnowaga, spowolnienie?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Zen rezerwujemy dla klient\u00f3w. Chcemy, aby korzystanie z us\u0142ug finansowych by\u0142o dla nich bezpieczne i bezstresowe. Ale na siebie mam inny pomys\u0142. Kr\u0119ci mnie sprawczo\u015b\u0107. Jestem tak skonstruowany, \u017ce nie wytrzyma\u0142bym w bezruchu. \u017bycie potrafi zaskakiwa\u0107, ale na razie nie nastawiam si\u0119 na przedwczesn\u0105 emerytur\u0119.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dawid Ro\u017cek w wywiadzie dla Forbes opowiada o kulisach globalnego rozwoju ZEN.COM \u2013 od barier regulacyjnych i ekspansji na rynki zagraniczne po znaczenie lokalnego podej\u015bcia w globalnej strategii.<\/p>\n","protected":false},"author":9003241321049190,"featured_media":9003241321074048,"template":"","newsroom_categories":[183],"class_list":["post-9003241321074057","newsroom","type-newsroom","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","newsroom_categories-korporacyjne"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Singapurczycy zaprosili nas do rozm\u00f3w, bo widzieli, jak nasze us\u0142ugi mog\u0105 wesprze\u0107 ich biznes \u2014 tak\u017ce w kontek\u015bcie dzia\u0142a\u0144 w Europie. Idealnie wpisywa\u0142o si\u0119 to w nasz\u0105 strategi\u0119, wi\u0119c naturalnie skorzystali\u015bmy z tej okazji. <\/p>\n\n\n\n